اولین گفتمان تخصصی زیربنا در کابل برگزار شد


کابل، افغانستان: روز سه شنبه ۳۰ دلو ۱۳۹۷  اولین گفتمان تخصصی زیربنا با هدف گفتگو پيرامون چالشها و اصلاحات در سکتور زيربنایی  افغانستان  برگزار گردید. در این گفتمان نماینده گان ارشدی حکومت، سکتور خصوصی، جامعه مدنی، استادان پوهنتون، تحلیل گران و پژوهشگران بخش زیربنا حضور داشتند.  این گفتمان فرصت اين را فراهم مي کند تا اشتراک کننده گان در مورد راه های بيرون رفت از چالش های سکتور زیربنا بحث و تبادل نظر نمایند و توصيه های تخصصي شان را برای بهبود وضعيت زیربنا به حکومت و ملت ارايه نمايند.

پس از گذشت ۱۷ سال و با وجود سرمایه گذاری های هنگفت در بخش زیربنای افغانستان از سوی جامعه جهانی، متاسفانه زیربنای افغانستان توسعه قابل توجه نداشته و موثریت این سرمایه گزاری ها پرسش های جدی را در ذهن شهروندان کشور مطرح ساخته است. به همین منظور نیاز مبرم است تا مردم در پروسه های تصمیم گیری سهیم شود و این سهیم سازی ازطریق برگزاری برنامه های آگاهی عامه و گفتمان های تخصصی بین حکومت، سکتور خصوصی و جامعه مدنی تحقق می یابد. این گفتمان راهیست برای پیشکش نمودن راه حل های بینادی برای حل چالشهای زیربنایی. اشتراک کننده گان . این گفتمان به صورت پنل گفتگو بر روی زوایای مختفت یافته های آخرین تحقیق ابتکار شفافیت زیربنای افغانستان بحث کردند.

ابتکار شفافیت زیربنای افغانستان در سال ۱۳۹۷ گزارشی را با عنوان گزارش اطمینان دهی نشر کرد. این گزارش میزان شفافیت و حسابدهی  و نیز سطح نشر اطلاعات را به صورت آزمایشی در هشت پروژۀ زیربنایی به ارزش حدود ۱۵۰ ملیون دالر امریکایی مربوط وزرات های فواید عامه، احیا و انکشاف دهات و انرژی و آب را بررسی کرده است و یافته های قابل توجه داشته است. یافته های این گزارش نشان میدهد که به صورت میانگین، نهادهای تدارکاتی ۲۷٪ از اطلاعات پروژه ها را بر اساس معیار های نشر اطلاعات ابتکار شفافیت زیربنایی افغانستان نشر نموده اند که سطح پایین نشر اطلاعات را در نهاد های تدارکاتی  نشان میدهد. نهادهای تدارکاتی معمولا اطلاعات اعلان تدارکات و  تصمیم اعطای قرارداد  را نشر می کنند که مطابق قانون تدارکات عامه مکلف به آن هستند. اطلاعات مربوط به مراحل تطبیق و تکمیل قرارداد و پروژه نشر نمی شوند ، به جز اطلاعات برخی پروژها از سوی اداره تدارکات ملی نشر میگردد.

داکتر احمد جواد عثمانی معین وزارت اقتصاد و سرپرست گروه نهادهای ذیدخل ابتکار شفافیت زیربنای افغانستان گفت:این روزها گفتمان های فراوانی پیرامون موضوعات متعدد اجتماعی در کشور برگزار میگردد. اما اندک گفتمان ها محوریت صحبت تخصصی روی چالشهای بخش زیربنا و زیرساختهای کشور را دارد. ترویج گفتمان های تخصصی در مورد مشکلات مهم زیربنایی باعث می شود که  بر روی موضوعات زیربنایی افغانستان به گونه عمیق تر بحث و گفتگو صورت گیرد. این کار باعث تغییرهای بنیادی و اساسی در زیربنای کشور خواهد شد که تاثیر آن در اقتصاد کشور در دراز مدت نیز هویدا می شود. گفتمان زیربنای امروز شما محققین گرامی، پژوهشگران، استادان دانشگاه، متخصصین، انجینران محترم در خصوص موضوعات خاص زیربنایی که در گزارش اطمینان دهی آمده است اهمیت مهمی در بهبود مشکلات زیربنایی کشور دارد.”

سید اکرام افضلی، رئیس دیدبان شفافیت افغانستان گفت:افزایش هزینه و زمان به عنوان عمده ترین مشکلات در تحویل پروژه های زیربنایی باقی مانده است. در پروژه های انتخاب شده بطور اوسط ۱۸% افزایش هزینه و حدود ۱۱۹% افزایش زمان دیده می شود. این یافته ها را همچنین مطالعه امکان سنجی ابتکار شفافیت زیربنایی افغانستان تایید میکند. به نحویکه در آن مطالعه نیز افزایش هزینه و زمان را مشکل عمده در تحویل دهی پروژه های زیربنایی بیان کرده اند.  علل اصلی که منجر به افزایش هزینه و زمان مربوط میشود به مرحله آماده سازی ، از قبیل سروی و دیزاین ناقص و همچنان اسناد داوطلبی ناقص است. این مسایل در پروژه های سرک سازی دوشی – پلخمری، سرک میدان هوایی قندهار و سرک کابل لوگربه صورت روشن مشهود است.  برعلاوه، فقدان هماهنگی میان دیزاینر، تیم سروی و قراردادی و مهم تر از همه فقدان ظرفیت تخنیکی در میان نهادهای تدارکاتی نیز از جمله عوامل افزایش زمان و هزینه شناخته میشوند. “

صبغت الله کریمی، رئیس ابتکار شفافیت زیربنای افغانستان گفت: متاسفانه ما در ایجاد حس مالکیت و امانتداری در کنار فایده برای سکتور خصوصی موفق نبوده ایم. تجارب نشان داده است که سکتور خصوصی در تطبیق پروژه های عام المنفعه حاضر به هرنوع معامله هستند. همانطوریکه در گزارش انعکاس یافته این کار سبب کیفیت پایین پروژه های زیربنایی و در بعضی مواقع حتی باعث تخریب و تلفات جانی شده است. انجمن ها و نهاد های چتری سکتور خصوصی در هماهنگ سازی و استندرد سازی فعالیت های این سکتور کار های اندکی را انجام داده اند و این نهاد ها به وظایف خویش درست عمل نکردند. تقویت حس امانتداری و مالکیت در تطبیق پروژه های زیربنایی سبب می شود تا در آینده زیربنای با کیفیت و اقتصادی داشته باشیم، و این کار نیاز به کار مشترک دارد.

اولین گفتمان زیربنای افغانستان در حالی برگزار میگردد که تا اکنون هیچ نشست تخصصی در بخش زیربنا برای شریک سازی مردم و نهاد های ذیدخل برگزار نشده  است. حکومت افغانستان در زمینه نشر اطلاعات پروژه های زیربنایی تلاش های قابل توجه انجام داده است. اما نیاز است تا با استفاده از این اطلاعات در بهبود کیفیت پروژه ها نیز تغییرات قابل توجه ای آورده شود. سکتور خصوصی وجامعه مدنی با استفاده از این اطلاعات می توانند.